Frame like Hillary: wees trouw aan je eigen verhaal

7 november 2016

Soms loop je een discussie uit met het gevoel dat je helemaal niet jouw kant van het verhaal hebt kunnen laten zien. Zonde, want dat is toch echt de enige manier om de ander te kunnen overtuigen. Maar hoe komt dat? Vaak zal het zo zijn dat je verleid bent door de ander om op zijn of haar speelbord te spelen. In plaats van jouw eigen frame neer te zetten, heb je alle moeite gestoken in het ontkrachten van het verhaal van de ander. Maar heeft dat echt zin gehad?

Door de aandacht op het frame van de ander te blijven richten, is het risico groot dat je dat verhaal alleen maar versterkt. Wat je aandacht geeft groeit. Dus focus liever op je eigen frame. Jouw podium, jouw verhaal! Zo zorg je ervoor dat het frame van de ander tenminste een waardige concurrent krijgt. We zagen in het laatste televisiedebat tussen presidentskandidaten Hillary Clinton en Donald Trump een heel concreet voorbeeld van hoe je dat doet.


Twee krachtige frames in één arena

Het onderwerp van discussie? Abortus. Dit is een onderwerp dat door Republikeinen en Democraten compleet anders geframed wordt. Trump richt zijn verhaal op het ongeboren kind. De kwetsbare foetus die niet voor zichzelf kan opkomen en bruut wordt vermoord. Deze (ongeboren) kinderen moeten in bescherming genomen worden. Tegenstanders van abortus noemen zichzelf dan ook ‘pro-life’ en vertellen grafische verhalen over ‘late term partial birth abortion’, waarbij ze benadrukken hoe akelig de procedure is om de foetus (die er dan al behoorlijk als volgroeid kind uit kan zien) uit de baarmoeder te verwijderen.


Clinton, die pro abortus is, heeft alles te verliezen zolang het ongeboren kind in de hoofdrol blijft. Je wil niet in een discussie belanden over vanaf wanneer een kind echt een kind is in de baarmoeder. Want dan gaat de discussie alsnog over wanneer je een leven beëindigt en dat is hoe dan ook een weinig sympathieke invalshoek. De beweging die opkomt voor abortus kiest dan ook een totaal ander frame. Ze noemen zichzelf ‘pro-choice’. Hun verhaal gaat niet over de foetus, maar over de keuzevrijheid van de vrouw die zwanger is. Zij vertellen vooral verhalen over vrouwen die in levensgevaar komen door de zwangerschap, verkracht zijn of een niet levensvatbare vrucht dragen. Zo komt de focus te liggen op een ander probleem (niet die van de foetus, maar van de vrouw) en draait het zwaartepunt van de discussie weer naar een onderwerp (vrouwenrechten) waar je wat te winnen hebt.

Blijf bij jouw frame en hap niet te veel

In het debat worden beide kandidaten gevraagd naar hun standpunt over abortus. Clinton wordt gevraagd: hoe ver wilt u gaan? 'You have been quoted that the fetus has no constitutional rights, you also voted against a ban on late term partial birth abortions. Why?' Deze vraag is gesteld vanuit het frame van de tegenstanders van abortus en dus allesbehalve neutraal. In de praktijk vallen mensen vaak in deze valkuil en beantwoorden de vraag dan inhoudelijk vanuit het frame dat in de vraag verwerkt zit. Heel gevaarlijk. Maar Hillary laat zich niet vangen. Ze blijft keurig in haar eigen frame.

Bekijk het fragment en let op de volgende slimme dingen die ze doet:


  1. Gebruik geen termen van de tegenstander (ze herhaalt niks uit de vraag)
  2. Benadruk je eigen waarden (I do not think that the US government should be stepping in and making those personal of decisions)
  3. Maak je visie concreet via voorbeelden (I have met with women that have experienced…)


Zo blijft ze keurig haar eigen verhaal vertellen en raakt ze niet in de problemen door de vraagstelling!

Deel dit artikel:

Andere artikelen

Framinganalyse: de frames rond de begroting

1 september 2026
Er werd de afgelopen dagen achter de schermen in Den Haag weer flink geknokt. Niet alleen om de inhoud van de begroting, maar ook om de beeldvorming daaromheen. Minderheidscoalitiepartners VVD, D66 en CDA waren het namelijk niet bepaald met elkaar eens. En dan wordt het vraagstuk ineens tweeledig: wat gaan we doen en hoe wordt deze 'handreiking' geframed in de buitenwereld? Wie wint en wie verliest? Ik analyseer in dit artikel de framingdynamiek. Zonder inhoud kan het alleen over het beeld gaan We weten nog weinig over de inhoud van de afspraken. Dat gaat eerst langs de Raad van State. Voor de media (en voor ons) blijft er dan niets anders over dan doorpraten over hoe de verhoudingen in de coalitie ervoor staan. Dat verdient meteen een kleine time-out, want wie de inleiding van dit artikel herleest, ziet dat ik zelf ook een duit in het zakje doe. Door strijdmetaforen (geknokt, winnaars & verliezers) en door te herhalen dat er sprake zou zijn van een handreiking, geef ik je als lezer een kader mee dat allesbehalve kleurloos is. Taal is nu eenmaal nooit neutraal. Dus laten we kijken hoe de media over dit nieuwsfeit berichten. Omdat het nog niet over de inhoud kan gaan, verschuift de berichtgeving automatisch naar het proces als een soort horse race journalism. Welke frames levert dat op? De afdronk: onderhandelen met pijn, moeite en schijnresultaat Media zijn niet mals. De Volkskrant kopt: 'Coalitie sluit begrotingsakkoord met zichzelf, maar oppositie wacht af'. In de inleiding schrijven ze verder: ' Alle geforceerde opgewektheid voor de tv-camera's kon niet verhelen dat tijdens het overleg op Heinens ministerie de messen op tafel lagen'. De Telegraaf is iets milder: 'Kras op blazoen minderheidskabinet na moeizame Prinsjesdag-deal' , koppen ze. Het AD gebruikt een aardige vergelijking om het proces te duiden: 'Een compleet debacle is afgewend, het is een fotofinish geworden'. Qua framing lijken media behoorlijk eensgezind: het rommelt in het kabinet en daarmee maken ze hun lastige positie alleen maar lastiger. Maar daarmee is de kous nog niet af. Wat alle media er namelijk bij vermelden, is dat dit akkoord er eigenlijk al veel eerder had moeten liggen. Met een minderheidskabinet moet je aankloppen bij de oppositie om je plannen uitgevoerd te krijgen en dat proces had dus sneller kunnen verlopen. Oftewel: een pijnlijke vertraging die de onderhandelingspositie met de oppositie ondermijnt. Hoe framen de hoofdrolspelers het zelf? Wat zet je tegenover deze strijdretoriek? In de reacties van de betrokkenen zie je twee strategieën terug. De eerste is reframen. Dat doen Jetten (D66) en Heinen (VVD). Jetten spreekt van 'een beetje wrijving' . Hij gaat dus deels mee in het beeld van strijd, maar buigt de conclusie om: wrijving geeft juist glans. Oftewel, stevig onderhandelen is goed, zolang je eruit komt. Wel doet hij een mea culpa over hoe dit eruit heeft gezien voor de buitenwereld: 'We gaan nog lessen trekken en kijken hoe het de volgende keer strakker kan'. Eelco Heinen gaat nog een stap verder in zijn reframe: ' Het heeft ons dichter bij elkaar gebracht, omdat je elkaar in die nachten met pittige discussies veel beter leert kennen. Ik denk dat dit het team nog sterker heeft gemaakt'. Het was dus juist goed dat het zo ging, aldus de minister van Financiën. Beide heren kiezen er niet voor om het conflict te ontkennen, maar om het in een nieuw daglicht te plaatsen. De tweede strategie is de aandacht verleggen. CDA-leider Bontenbal legt de focus op het doel van de onderhandelingen: dat was om tot 'een goede handreiking naar de oppositie te komen. Ik denk dat dat gelukt is' . Deze strategie werkt vaak goed, omdat het brein aandacht geeft aan wat op dat moment concreet wordt benoemd. Maar de slimme zet van Bontenbal wordt niet beloond. Terwijl ik dit artikel schrijf, wordt duidelijk dat een deel van de plannen is gelekt. Belangrijke oppositiepartij PRO laat daarover meteen weten: 'totaal niet onder de indruk'. De strijd om het framen van deze begrotingsdeal is nog maar net begonnen. De messen worden geslepen voor de Algemene Beschouwingen volgende week.

Kun je wel authentiek framen?

16 juni 2026
Het wordt me vaak gevraagd: hoe authentiek ben je nog als je een hele framingstrategie voorbereidt bij een ontwikkeling of rondom een bepaald thema dat je aan het hart gaat? Met name als mensen die strategie in een toespraak of presentatie gaan verwerken, voelt dit als een gevoelige kwestie. Maar is het dat ook? Dat hoeft gelukkig helemaal niet. 

Van chaos naar campagne: hoe partijen de val van het kabinet framen

6 juni 2025
Kabinet-Schoof is gevallen. De PVV stapte eruit, en daarmee kwam er abrupt een einde aan een samenwerking die in de beeldvorming vooral het label ‘moeizaam’ kreeg. Wat volgde: nieuwsbrieven en reacties van vrijwel alle partijen. Sommigen verontwaardigd, anderen opgelucht, bijna allemaal klaar om zichzelf opnieuw aan de kiezer te presenteren. In die mails zit meer dan een eerste reactie. Ze zijn het begin van een nieuw verhaal. Een poging om richting te geven aan wat er is gebeurd en vooral aan wat er nú moet gebeuren. Wie is verantwoordelijk? Wie heeft gefaald? En wie kan het land nu wél vooruithelpen?